XLR, TRS ve TS; profesyonel ve yarı profesyonel ses sistemlerinde sık karşılaşılan konnektör türleridir. Benzer cihazları birbirine bağlayabilseler de temas sayıları, kilit yapıları ve yaygın kullanım amaçları farklıdır. Yanlış seçim sessiz kanal, ters polarite, gürültü veya seviye uyumsuzluğu yaratabilir.
Doğru kabloyu seçmek için önce bağlantının mikrofon mu line mı, mono mu stereo mu ve balanced mı unbalanced mı olduğunu belirlemek gerekir.
XLR konnektör
Standart ses XLR bağlantısı üç pinlidir ve kilit mekanizmasına sahiptir. Mikrofonların miksere, mikserin aktif hoparlöre veya stüdyo ekipmanlarının birbirine bağlanmasında yaygındır. Dengeli mono sinyal için pin 1 ekran/toprak, pin 2 hot ve pin 3 cold olarak kullanılır.
XLR biçimi DMX ve dijital ses gibi başka uygulamalarda da görülebilir. Uygun kablo empedansı ve pin şeması doğrulanmalıdır.
TRS jak konnektör
TRS; tip, ring ve sleeve olmak üzere üç temaslı jak yapısıdır. 6,35 mm ve 3,5 mm boyutları yaygındır. Profesyonel cihazlarda balanced mono line sinyali, kulaklık ve tüketici bağlantılarında ise dengesiz stereo sinyali taşıyabilir.
Aynı fiziksel TRS konnektörün iki farklı amaçla kullanılabilmesi nedeniyle cihaz üzerindeki işaretler mutlaka okunmalıdır.
TS jak konnektör
TS; tip ve sleeve olmak üzere iki temaslıdır. Elektro gitar, bas gitar ve bazı dengesiz line bağlantılarında yaygındır. Tek mono sinyal ile ortak dönüş hattını taşır.
Uzun TS hatları çevresel gürültüye daha açık olabilir. Enstrüman sinyali uzun mesafeye taşınacaksa DI box ve dengeli hat kullanımı değerlendirilebilir.
XLR-TRS kablo ne zaman kullanılır?
Bir cihazda balanced XLR çıkış, diğerinde balanced TRS giriş varsa doğru pin bağlantılı XLR-TRS kablo kullanılabilir. Bu kablo sinyal seviyesini dönüştürmez; yalnızca uyumlu dengeli bağlantının konnektör biçimini değiştirir.
KRETZ KRT-6520 ekranlı sinyal kablosu, uygun XLR ve TRS konnektörlerle özel uzunlukta bağlantı hazırlamak için kullanılabilir.
Kulaklık TRS ile balanced TRS aynı mı?
Fiziksel konnektör benzer olsa da sinyal düzeni farklıdır. Kulaklık TRS’de tip sol, ring sağ, sleeve ortak dönüş olabilir. Balanced mono TRS’de ise tip hot, ring cold, sleeve ekran/toprak olarak kullanılır. Kablolar cihaz işlevine göre hazırlanmalıdır.
Seçim ve uygulama kontrol listesi
- Bağlantının mic, line, enstrüman veya kulaklık olduğunu belirleyin.
- Mono/stereo ve balanced/unbalanced bilgisini kontrol edin.
- XLR, TRS ve TS temas sayılarını doğru ayırt edin.
- Dönüştürücü kablonun seviye dönüştürmediğini unutmayın.
- Cihaz pin şemasına göre lehim ve süreklilik testi yapın.
Sıkça sorulan sorular
TRS ile stereo aynı şey midir?
TRS stereo taşıyabilir; fakat profesyonel sistemlerde balanced mono için de kullanılır.
TS kablo mikrofonda kullanılır mı?
Bazı tüketici veya özel sistemlerde görülebilir; profesyonel dengeli mikrofon bağlantısında XLR veya uygun TRS tercih edilir.
XLR-TRS kablo sesi bozar mı?
Doğru bağlanmış, uyumlu balanced giriş-çıkış arasında konnektör farkı tek başına sorun değildir. Kablo ve montaj kalitesi önemlidir.
Sonuç
Konnektör seçiminde fiziksel uyumluluk kadar sinyal düzeni de önemlidir. Metrajlı ürünler için KRETZ kablo modellerini inceleyebilirsiniz.